Sự Trở Lại Đáng Ngạc Nhiên Của CD

Theo các báo cáo, đĩa CD đang trở lại thịnh hành, với doanh số tăng vọt được thúc đẩy bởi Thế hệ Gen Z, những người từ 13 đến 38 tuổi. Sự hồi sinh này không chỉ là hoài niệm mà còn là phản ứng trước việc thế giới đã “đánh đổi quyền sở hữu lấy quyền truy cập” vào âm nhạc. Mặc dù MP3, chia sẻ tệp và dịch vụ phát trực tuyến đã giáng một đòn mạnh vào định dạng này, khiến doanh số giảm 90% từ mức đỉnh năm 2000 xuống còn 2 tỷ đô la vào năm 2014, CD vẫn “chưa chết”. Trên thực tế, tại Mỹ vào năm 2024, doanh số CD đạt nửa tỷ đô la. Nhật Bản, thị trường âm nhạc lớn thứ hai toàn cầu, vẫn rất yêu thích CD, với 39% doanh thu âm nhạc ghi âm năm 2023 đến từ định dạng này.

Các Yếu Tố Thúc Đẩy Sự Phổ Biến

• Chất lượng âm thanh vượt trội: Nhiều dịch vụ phát trực tuyến nén dữ liệu rất nhiều, và ngay cả các tệp không nén (lossless) cũng bị giới hạn bởi tai nghe Bluetooth. Điều này trái ngược với CD, vốn được giới audiophile đánh giá cao về chất lượng âm thanh. Một trong những lý do chính khiến mọi người quay lại CD là để tránh vấn đề nén âm thanh cực độ, đặc biệt là trong “cuộc chiến âm lượng” (loudness war) vào những năm 2000, khi các bản nhạc bị “ép chặt” (brick-walled) để có âm lượng lớn hơn, làm giảm dải động. Các dịch vụ phát trực tuyến thường không cung cấp thông tin về chất lượng âm thanh hoặc dải động của bản nhạc.

• Mong muốn có bản gốc không bị chỉnh sửa: Một lý do đáng lo ngại khác là việc sử dụng autotune và hiệu chỉnh cao độ trong các bản phối lại của các album kinh điển, như bản phối lại năm 2024 của Queen’s “Queen One” với việc sử dụng hiệu chỉnh cao độ cho giọng của Freddie Mercury. Nhiều người hâm mộ khao khát những bản nhạc nguyên bản, với những lỗi và sự không hoàn hảo mang lại cảm giác chân thực và nhân văn cho âm nhạc. Ngoài ra, các nghệ sĩ có thể thu âm lại các bài hát để giành quyền sở hữu các bản ghi âm, vì đôi khi họ chỉ sở hữu bài hát mà không sở hữu bản thu âm gốc, điều này ảnh hưởng đến tiền bản quyền. Các bản thu âm lại này có thể không mang lại cảm giác hoặc âm thanh giống như bản gốc, khiến người hâm mộ tìm kiếm các bản CD cũ.

• Sở hữu vật lý và trải nghiệm: Việc sở hữu thứ gì đó hữu hình mang lại niềm vui lớn hơn so với sự lựa chọn kỹ thuật số “tràn ngập, vô cảm và mong manh”. Người tiêu dùng thích quá trình khám phá, “săn tìm” và “thu thập” cũng như cảm giác cộng đồng mà việc mua sắm vật lý mang lại. Đối với thế hệ trẻ, những người lớn lên không có phương tiện vật lý, hành động cầm nắm artwork, đặt đĩa vào khay CD và nghi thức này có thể trở thành một trải nghiệm thú vị và mới mẻ. CD cũng có giá cả phải chăng hơn nhiều so với đĩa vinyl mới, giúp Gen Z tìm được những “hiện vật quý giá” với giá phải chăng.

• Hỗ trợ nghệ sĩ độc lập: Đối với các nghệ sĩ tự phát triển, CD là một “vũ khí bí mật” vì chúng rất phải chăng để sản xuất với số lượng nhỏ, dễ thiết kế bắt mắt và dễ vận chuyển hơn đĩa vinyl. So với việc kiếm tiền từ các dịch vụ phát trực tuyến (ví dụ, một album chỉ kiếm được 670 bảng Anh từ 375.000 lượt stream trên Spotify), việc bán CD mang lại lợi nhuận cao hơn đáng kể (chỉ cần 3.000 người mua CD để có lãi).

Sự hồi sinh của CD cho thấy một sự thay đổi sâu sắc trong cách người nghe tương tác với âm nhạc, không chỉ đơn thuần là nghe mà còn là sở hữu, trải nghiệm và kết nối. Đối với nhiều người, việc quay lại CD là cách để đảm bảo họ có thể thưởng thức “âm nhạc nguyên bản, không bị làm phiền” với dải động và những nét đặc trưng làm nên bản sắc của nó.